Een onwaarschijnlijke vriendschap temidden van oorlog
In de barre winter van 1944, toen het Italiaanse front nog steeds hartelijk schreeuwde om hoop, stuitten leden van de 92e Infanteriedivisie, een uitsluitend Afro‑Amerikaanse eenheid, op een opmerkelijk tafereel: twee uitgemergelde mannen, uitgeput maar ongebroken, die beweerden te zijn ontsnapt uit een nazi‑concentratiekamp. De ene was Gerdh Hauptmann, een magere Deen met krullend blond haar; de ander reed Reed Edwin Peggram, een zwart, slank postulant uit Boston, afgestudeerd aan Harvard.
De ontsnapping: een reis door de Apennijnen
Volgens hun eigen relaas hadden de twee vrienden twee lange, onherbergzame jaren achter baricade doorgebracht en daarna een heldhaftige tocht ondernomen door bevroren bergen, verlaten boerderijen en ondergrondse grotten. Ze zwommen in bevroren meren, slopen zich langs partizanen die hen onderdak boden en voedsel vonden in de schaarse bladeren die de natuur bood. Hun tocht was niet enkel een fysieke beproeving, maar ook een emotionele odyssee: een bewijs van een band die zelfs de onderdrukking van de nazi‑machthebbers niet kon verscheuren.
De pers legt de focus op een onverwachte held
Max Johnson, freelance oorlogscorrespondent voor verschillende Afro‑Amerikaanse kranten, schreef er enthousiast over, al blijft hij sceptisch. Hij betwijfelde zelfs Peggrams nationaliteit omdat de jonge man een “Brits‑achtig accent” leek te hebben. Johnsons koppen – “Negro Escapes German Camp in Italy” en “Boy Friends Scorn Bombs, Come Out OK” – waren opvallend provocerend, bedoeld om aandacht te trekken en tegelijkertijd de buitengewone vastberadenheid van de twee vrienden te onderstrepen.
Harvard, verlies en trots
Reed Peggram, geboren in 1914 in Boston, blonk uit in de meest prestigieuze onderwijsinstellingen. Na een briljante carrière op de Boston Latin School volgde hij een studie aan Harvard, waar hij niet alleen een bachelorgraad, maar ook een master behaalde. Hij werd lid van de geëerde Phi Beta Kappa‑orde en sprak meerdere talen vloeiend. De ontberingen in het kamp kostten hem echter meer dan alleen lichamelijke kracht; hij verloor zijn diploma. “Mijn grootste verlies is mijn Harvard‑diploma,” vertelde hij later, “zij geven geen duplicaten uit, maar mijn sleutel is nog steeds bij me.”
Een romantisch en durfal verhaal
Wat dit relaas bijzonder maakt, is de onderliggende liefdesgeschiedenis. Peggram was openlijk gay, een detail dat in die tijd en onder die omstandigheden extra risico’s met zich meebracht. Zijn onverwoestbare liefde voor Hauptmann—een vriendschap die zich uitstrekte tot een gepassioneerde romance—werd een symbool van verzet tegen de Nazi‑ideologie die homofobie en racisme handhaaft. Hun verhaal, een moderne echo van Damon en Pythias, toont hoe menselijke genegenheid en solidariteit de meest barbaarse tirannie kunnen overwinnen.
Erfenis en nasleep
Na de bevrijding keerden de twee mannen terug naar de Verenigde Staten. De publiciteit rondom hun avontuur inspireerde talloze artikelen en leidde zelfs tot een boek dat binnenkort door Penguin Random House zal worden uitgebracht. Hun verhaal blijft een krachtige herinnering dat liefde, vriendschap en intellectuele moed zelfs in de donkerste tijden kunnen floreren.
Source: https://www.narratively.com/p/the-gay-black-american-who-stared
