Een onwaarschijnlijke vriendschap in oorlogstijd
In het winterse Italië van 1944 vond de 92e Infanteriedivisie van de Verenigde Staten twee uitgemergelde reizigers die beweerden te zijn ontsnapt uit een concentratiekamp. De ene, een bleke Scandinavier, en de andere, een donkere Amerikaan, waren niet alleen overlevenden, maar ook onafscheidelijke bondgenoten. Reed Edwin Peggram, een afstammeling uit Boston, en Gerdh Hauptmann, een Deense student, hadden een reis afgelegd die even legendarisch als hartverscheurend was: over bevroren meren, door sneeuwbedekte Alpen, ondergedoken in boerderijen en grotten, en gesteund door verzetsstrijders.
De man achter de legende
Reed Peggram stemde al op jonge leeftijd scherp af tegen de verwachtingen van zijn tijd. Hij studeerde aan de prestigieuze Boston Latin School, zette zijn academische glorie voort aan Harvard, waar hij cum laude afstudeerde en lid werd van Phi Beta Kappa. Zijn vader, een veteraan van de Eerste Wereldoorlog die later in een psychiatrisch ziekenhuis terechtkwam, was nauwelijks aanwezig, waardoor Reed gedwongen werd zich via studie en talent een plaats te veroveren.
Een liefde die grenzen doorbrak
Terwijl hij in Denemarken een master voltooide, ontmoette Peggram Gerdh. Hun band ging verder dan louter vriendschap; ze deelden een intieme relatie die in die tijd, zeker voor een zwarte Amerikaan, onder een enorme maatschappelijke druk viel. Toen de oorlog eiste dat ze zich aan de frontlinies meldden, besloten de twee mannen niet van elkaar af te wijken. Hun vlucht uit een nazi‑kamp werd later door de pers in Afrikaans-Amerikaanse kranten als een “moderne versie van Damon en Pythias” bestempeld.
De vlucht – een episch epos
De twee vrienden trotseerden kogels, koorts en honger. Ze zwommen door bevroren vijvers, slopen langs wachttorens en schuilden onder boomwortels, terwijl ze keken hoe nazi‑soldaten vrouwen en kinderen verminkten. Het enige wat hen werkelijk pijn deed, was het verlies van Reed’s Harvarddiploma, een bewijs van een wereld die hij niet langer kon vertrouwen.
Historisch gewicht en hedendaagse resonantie
Na de bevrijding werden ze ontvangen door de Amerikaanse soldaten, maar hun toekomst bleef onzeker. De Amerikaanse pers toonde scepsis, onder meer over Reed’s “Britse accent” en de authenticiteit van zijn academische achtergrond. Desondanks bleef hun verhaal een krachtige herinnering aan de onverbiddelijke kracht van liefde, loyaliteit en menselijke waardigheid te midden van een meedogenloze tirannie.
Vandaag bloeit hun nalatenschap verder, mede dankzij de recente publicatie van een boek dat hun avontuur tot leven brengt en nieuwe generaties inspireert om de moed van onderdrukten te eren.
Source: https://www.narratively.com/p/the-gay-black-american-who-stared
