Een ongekende ontsnapping uit het hart van fascisme
In het jaar 1944, aan het einde van de tweede wereldoorlog, vond de legergroep van de 92ste Infanteriedivisie in Italië twee uitgemergelde mannen die beweerden te zijn ontsnapt uit een Joods concentratiekamp. De ene was bleekblond, de ander een donkere Amerikaan met een rechte, trotse houding. Hun namen: Reed Edwin Peggram, een zwarte Harvardstudent, en Gerdh Hauptmann, een Deense bondgenoot. Samen trotseerden ze een barre tocht door de sneeuwblanke Apennijnen, zwommen in bevroren meren en slonken onderdak in boerderijen, grotten en het huis van partizanen.
De achtergrond van Reed Peggram
Reed, geboren op 26 juli 1914 in Boston, was een uitzonderlijk brein. Op de prestigieuze Boston Latin School viel hij op als enige zwarte leerling in de literaire en toneelclubs. Hij behaalde een plaats in de eerste kwart van de klas en later studeerde hij af aan Harvard, waar hij zich liet opnemen in de geëliteerde Phi Beta Kappa. Zijn academische reeksen omvatten onder meer vier vreemde talen en een mastergraad. Naast zijn intellectuele talenten was Reed ook openlijk gay, een eigenschap die in die tijd bijna ondenkbaar was binnen de militaire en academische kringen.
De dramatische vlucht
Na twee jaar in de barrière van een nazi‑kamp, ontsnapten de twee vrienden door een combinatie van wanhopige moed en slimheid. Ze slopen langs wachttorens, vermeden kogels en overleefden door bladeren en sneeuw te eten. Hun reis eindigde toen ze, uitgeput en hongerig, de Amerikaanse linies bereikten. De vondst van hun gestalte werd al gauw een sensatie voor de pers. Max Johnson, verslaglegger voor de Afro‑Amerikaanse kranten Call and Post en New York Amsterdam News, schreef krantenkoppen als “Negro Escapes German Camp in Italy” en “Boy Friends Scorn Bombs, Come Out OK”.
Media‑skepsis en publieke reactie
Hoewel Johnson de heldhaftigheid van de twee mannen erkende, bleef hij wantrouwend. Hij twijfelde aan Reed’s nationaliteit omdat zijn accent “duidelijk Brits” klonk. Andere journalisten speelden in op het “Damon en Pythias‑motief”, een klassieke legende van onvoorwaardelijke vriendschap. De verhalen benadrukten dat Reed zijn Harvard‑diploma miste – een verlies dat hij erger vond dan lichamelijk lijden – en dat hij nog steeds zijn Phi Beta Kappa‑sleutel bewaarde. Deze details maakten de episode een van de meest fascinerende menselijke interestverhalen van de oorlog.
Erfenis en hernieuwde belangstelling
Decennia later heeft auteur Ethelene Whitmire de gebeurtenissen uitgewerkt in een boek dat door Penguin Random House wordt uitgegeven. Het werk belicht niet alleen de brute realiteit van een concentratiekamp, maar ook de onbreekbare band tussen twee mannen die zich aandurfden tegen een vijand die geen grenzen kende voor haat. Het verhaal herinnert ons eraan dat liefde en solidariteit, zelfs in de donkerste uren, de kracht hebben om fascisme te ondermijnen.
Source: https://www.narratively.com/p/the-gay-black-american-who-stared
