De traditionele VC‑pact onder druk
Jarenlang heeft de durfkapitaalwereld een ongeschreven afspraak gerespecteerd: een fonds investeert niet in twee bedrijven die direct met elkaar concurreren. Deze norm bood zowel investeerders als oprichters een gevoel van veiligheid en voorkwam conflicterende belangen. Maar de razendsnelle opkomst van kunstmatige intelligentie heeft die conventie op de proef gesteld. Terwijl AI‑toepassingen steeds meer sectoren doordringen, ontstaan er talloze overlappingen tussen portfolio‑bedrijven, waardoor de oude regel steeds moeilijker vol te houden is.
Benchmark’s openhartige blik op AI‑rivaliteit
Tijdens TechCrunch Disrupt spraken de partners van Benchmark, een van de meest gerespecteerde VC‑firma’s, openlijk over de veranderende dynamiek. Ze gaven toe dat de AI‑golf de traditionele “geen rivalen”‑policy ondermijnt. Eric Vishria benadrukte dat bedrijven zich razendsnel ontwikkelen en dat conflicten onvermijdelijk worden. Ondanks deze realiteit blijft Benchmark vasthouden aan vertrouwelijkheid en exclusiviteit in de allereerste fase van een startup, maar erkent dat de situatie evolueert.
Waarom AI de regels vervaagt
De kosten om software te bouwen dalen tot bijna nul, waardoor oprichters ambitieuze plannen smeden om elk mogelijk marktsegment te veroveren. Chetan Puttagunta van Benchmark merkte op dat founders nu een “oppervlakte‑gebied” zien en proberen dit volledig te claimen. Hierdoor botsen bedrijven vaker met elkaar, zelfs als ze oorspronkelijk in verschillende niches opereerden. De grens tussen een directe concurrent bij de start en een later opkomende rivaliteit vervaagt steeds meer.
Voorbeelden uit de praktijk: Factory vs Cognition
Een recent conflict illustreert de complexiteit. Factory, een startup die AI‑agents bouwt om code te schrijven, verwijderde board‑observator Chris Degnan wegens “onethisch gedrag” gerelateerd aan Cognition, een directe concurrent. Degnan ontkende het lekken van vertrouwelijke informatie, maar stapte later toe tot Cognition als chief revenue officer. Zelfs Vinod Khosla, een invloedrijke investeerder, nam publiekelijk partij voor Degnan, terwijl zijn eigen fonds beide bedrijven steunde. Benchmark gaf toe dat ze gelukkig niet in zo’n “insane direct conflict” terechtkwamen, maar de situatie onderstreept de groeiende spanning.
Wat dit betekent voor oprichters en investeerders
Voor startende ondernemers betekent dit dat ze transparanter moeten zijn over hun groeipad en mogelijke overlappingen met andere portfolio‑bedrijven. Peter Fenton van Benchmark beschreef conflicten als “kryptonite” – een existentiële uitdaging voor elke VC. Hij pleit voor een gouden regel van openheid: er mag geen verrassing komen nadat een conflict zich voordoet. Voor investeerders betekent het dat ze hun due‑diligence moeten aanpassen, niet alleen op productniveau maar ook op strategische overlap.
Hoewel Benchmark niet claimt dat de oude pact definitief verdwenen is, signaleert hun openheid een verschuiving in de industrie. Oprichters kunnen zich afvragen welke partners nog steeds de traditionele loyaliteit bieden, terwijl de AI‑revolutie de spelregels herschrijft.